Święty Brunon Bonifacy z Kwerfurtu (urodzony ok. roku 974, zmarł prawdopodobnie 9 marca 1009 roku) - mnich benedyktyński, kapelan cesarski, biskup misyjny, męczennik i święty Kościoła katolickiego.
Brunon urodził się w arystokratycznej rodzinie saskiego grafa w Kwerfurcie (obecnie Querfurt w wschodnich Niemczech). Od roku 986 kształcił się w szkole katedralnej w Magdeburgu. Studia odbywał pod kierunkiem magistra Geddona. Tu zetknął się z metropolitą magdeburskim Gizylerem i z Thietmarem, późniejszym biskupem w Merserburgu, autorem znanej „Kroniki”. W roku 995 został mianowany kanonikiem katedralnym w Magdeburgu, po czym przebywał na dworze cesarza Ottona III pełniąc funkcję kapelana i pozostając w zażyłej przyjaźni z cesarzem. W roku 997 wraz z cesarzem Ottonem III udał się do Rzymu.
W roku 998 Brunon porzucił karierę dworską i prawdopodobnie wstąpił do zakonu benedyktynów w klasztorze na rzymskim wzgórzu Awentyn. Pięć lat wcześniej w tym samym klasztorze przebywał święty Wojciech oraz jego brat błogosławiony Radzymin – pierwszy biskup gnieźnieński. Zapewne wówczas Brunon przyjął imię zakonne Bonifacy na cześć świętego misjonarza Winfrida Bonifacego-Apostoła Niemiec, który zginął w roku 754. W roku 999 Brunon Bonifacy złożył śluby zakonne. W tym samym czasie zaprzyjaźnił się ze św. Romualdem, który miał już sławę świętego męża i ojca nowej rodziny zakonnej.
W 1001 zamieszkał w pustelni świętego Romualda w Pereum koło Rawenny w północnej Italii. W tym samym roku jesienią udała się do Polski pierwsza grupa misjonarzy z Pereum. Misję tę zorganizował św. Romuald na prośbę cesarza Ottona III i króla polskiego Bolesława Chrobrego. Mieli oni działać wśród Słowian nadodrzańskich. Do nich to miał się dołączyć Brunon. Dla wyjednania misji odpowiednich przywilejów papieskich, św. Romuald wysłał Brunona do Rzymu. Papież Sylwester II chętnie udzielił wszystkich potrzebnych dla misjonarzy indultów. Brunon otrzymał także od papieża paliusz, a więc tym samym nominację na arcybiskupa misyjnego. Dawało mu to niezależność od metropolitów zarówno polskiego jak i niemieckich oraz uprawnienia do mianowania biskupów na terenach misyjnych. Z niewiadomych przyczyn, sakrę biskupią Bonifacy otrzymał dopiero w roku 1004 w Magdeburgu.
Po śmierci jego współbraci liturgicznie wspominanych jako Pięciu Braci Męczenników (Włochów: Benedykta z Benewentu i Jana oraz Słowian: Mateusza, Krystyna i Izaaka), którzy ponieśli śmierć męczeńską w Międzyrzeczu Wielkopolskim w roku 1003 Brunon wybrał się do Polski. Według późniejszej Kroniki Spangeberga mnich benedyktyński Bruno około 1000 roku założył kościół św. Wawrzyńca w Starej Łomży. Wiarygodności tej informacji nie można jednak w pełni potwierdzić.
Plany misyjne Brunona pokrzyżowała śmierć jego patronów Papieża Sylwestra II oraz Cesarza Ottona III, którego na niemieckim tronie zastąpił nieprzychylny Polsce HenrykII. W roku 1002 wybucha trwająca z przerwami do roku 1018 wojna polsko-niemiecka. Nowym celem działalności misyjnej Brunona stały się jednak Węgry, gdzie udał się w roku 1005. W roku 1006 był w Polsce, by w roku następnym (1007) znaleźć się po raz drugi na Węgrzech. Papież wysyła go także do Kijowa, a nawet do wojowniczego plemienia Pieczyngów nad Morzem Czarnym. Wyprawę finansował zapewne Bolesław Chrobry. W roku 1008 Brunon jest ponownie w Polsce i wysyła wyświęconego przez siebie biskupa do Szwecji. W 1009 roku udaje się do plemienia Jaćwingów z zamiarem rozpoczęcia tam misji. Niestety nie było mu dane dokończyć pomyślnie rozpoczętego dzieła. Według podania miał nawrócić jednego z książąt jaćwieskich Nothimera. Rywale księcia wykorzystali ten moment i pozbawili go władzy. Brunon zaś, z 18 towarzyszami, miał zginąć z ich ręki 9 marca 1009 roku, gdzieś na pograniczu Polski, Prus i Litwy. Święty Brunon miał wówczas zaledwie 35 lat. Bolesław Chrobry wykupił jego ciało podobnie jak 12 lat wcześniej ciało świętego Wojciecha. Niestety ślad po relikwiach męczennika zaginął.
Brunon z Kwerfurtu napisał dwa dzieła hagiograficzne: „Żywot św. Wojciecha” i „Żywot Pięciu Braci Męczenników”. Są one źródłami do dziejów wczesnośredniowiecznej Polski i Europy środkowej. Napisał również „List do Henryka II” stanowiący próbę mediacji między Henrykiem II a Bolesławem Chrobrym. List ten jest jednym z pierwszych dzieł napisanych bez wątpienia na terenie Polski. Brunon krytykuje w nim niemieckiego cesarza za to, że prowadzi wojnę z drugim władcą chrześcijańskim, a także za sojusz Niemiec z pogańskimi plemiona nadodrzańskimi przeciwko chrześcijańskiej Polsce.
Dniem liturgicznego wspomnienia świętego Brunona z Kwerfurtu Biskupa i Męczennika jest 12 lipca. W Diecezji Łomżyńskiej oraz w parafii w Giżycku, obchodzi się ów dzień jako uroczystość. Na ziemiach polskich znajdują się dwa pomniki męczeńskiej śmierci świętego Brunona. Pierwszy w Giżycku kilometr na południowy-zachód od centrum miasta na wzgórzu nad jeziorem Niegocin. Miejsce to uwieńczone krzyżem było począwszy od XIX wieku uważane przez Niemców za miejsce kaźni świętego, co jednak nie znajduje potwierdzenia w źródłach. Drugim pomnikiem miejsca męczeństwa jest wzgórze w lesie nad rzeką Pisą nieopodal miejscowości Kozioł koło Kolna. Na wzgórzu tym znajduje się figura świętego odzianego w mnisi habit. W XVII wieku święty Brunon-Bonifacy został uznany za patrona Warmii, a w 1963 roku został ogłoszony głównym patronem Diecezji Łomżyńskiej.